Τρίτη Ιουλ 16
  
  1. Βασική πληροφορία
  2. Kατηγοριοποίηση
  3. Ταυτότητα
  4. Τεκμηρίωση
  5. Συσχετίσεις
  6. Δικαιώματα
  7. Πηγές

Βραχώδης Ναός Αγίων Θεοδώρων

Στοιχεία Καταγραφής print all
Κωδικός αρχείου καταγραφής CRID:28
Τύπος αρχείου καταγραφής Μεμονωμένο μνημείο
Ημερομηνία Καταγραφής 15-11-2012
Υπεύθυνος Καταγραφής Νατάσα Μιχαηλίδου
Δικαιώματα αρχείου καταγραφής
Παρατηρήσεις -


ΒΑΣΙΚΗ ΚΑΡΤΕΛΑ ΜΝΗΜΕΙΟΥ
Είδος μνημείου Ακίνητο μνημείο
Κωδικός Μνημείου CHURCH0016
Όνομα Μνημείου Βραχώδης Ναός Αγίων Θεοδώρων
Αρμόδιος φορέας Ιερά Μητρόπολη Αλεξανδρουπόλεως, Τραϊανουπόλεως και Σαμοθράκης
Όνομα τόπου Άβαντας Έβρου
Χρονολόγηση κατασκευής
11αιώνας μ.Χ.
Σύντομη Περιγραφή Στις νοτιοανατολικές υπώρειες της Ροδόπης, που αναφέρονται στα νεώτερα χρόνια με το όνομα «Θεού Βουνά», βόρεια της Αλεξανδρούπολης, στο δρόμο προς την κοινότητα του Αβαντα, σχηματίζεται ένα πέρασμα που διασχίζει σήμερα η σιδηροδρομική γραμμή Κομοτηνής Αλεξανδρούπολης.
Στην είσοδο του προβάλει επιβλητικό ένα βυζαντινό φρούριο. Σώζει τετράγωνους πύργους και σε ορισμένα σημεία διπλό τείχος. Η οχύρωση ελέγχει ένα στενό πέρασμα, μια χαράδρα του ορεινού όγκου της Ροδόπης, που χρησιμοποιεί η σύγχρονη σιδηροδρομική γραμμή. Πρόκειται, μάλλον, για την βυζαντινή Περιστεριά, απ' όπου πέρασαν το 1225 ο Θεόδωρος Κομνηνός, ακολουθώντας το δρόμο από τη Γρατσιανού (σημερινή Γρατίνη του Ν. Ροδόπης) για τον Έβρο και οι στρατοί του Ιωάννη Καντακουζηνού το 1345. Συνεχίζοντας στο χωματόδρομο που περνάει μπροστά από τα κάστρα του Πόταμου και μετά από πορεία πέντε χλμ. περίπου δίπλα στη σιδηροδρομική γραμμή, βρίσκεται το περίφημο σπήλαιο των Αγίων Θεοδώρων. Το σπήλαιο των αγίων Θεοδώρων είναι διαμορφωμένο σε ναΰδριο με την προσθήκη χτιστού τέμπλου και με την τοιχογράφηση των επιφανειών του βράχου, θυμίζοντας τις σπηλαιώδεις εκκλησίες της Καππαδοκίας.
Οι τοίχοι και το εικονοστάσιο είναι πλούσια διακοσμημένοι με βυζαντινές τοιχογραφίες δύο φάσεων: Η πρώτη χρονολογείται στα τέλη του 11ου αι. και ανήκει στη λεγόμενη «μοναστική» τεχνοτροπία, η δεύτερη στα τέλη του 12ου αρχές 13ου αι. και διακρίνεται από τα χαρακτηριστικά της λεγόμενης «μεταβατικής εποχής». Η τέχνη τους αντανακλά τη μεγάλη παράδοση αγιογραφιών της Κωνσταντινούπόλεως.