Δευτέρα Δεκ 09
  
  1. Βασική πληροφορία
  2. Kατηγοριοποίηση
  3. Ταυτότητα
  4. Τεκμηρίωση
  5. Συσχετίσεις
  6. Δικαιώματα
  7. Πηγές

Ναός της Παναγίας Κοσμοσώτειρας Φερών

Στοιχεία Καταγραφής print all
Κωδικός αρχείου καταγραφής CRID:2
Τύπος αρχείου καταγραφής Μεμονωμένο μνημείο
Ημερομηνία Καταγραφής 07-08-2012
Υπεύθυνος Καταγραφής Νατάσα Μιχαηλίδου
Δικαιώματα αρχείου καταγραφής
Παρατηρήσεις -


ΒΑΣΙΚΗ ΚΑΡΤΕΛΑ ΜΝΗΜΕΙΟΥ
Είδος μνημείου Ακίνητο μνημείο
Κωδικός Μνημείου CHURCH0001
Όνομα Μνημείου Ναός της Παναγίας Κοσμοσώτειρας Φερών
Αρμόδιος φορέας Ιερά Μητρόπολη Αλεξανδρουπόλεως, Τραϊανουπόλεως και Σαμοθράκης
Όνομα τόπου Φέρες Ν. Έβρου
Χρονολόγηση κατασκευής
1152 μ.Χ.
Σύντομη Περιγραφή Στο κέντρο των Φερών σώζεται ο Ναός της Παναγίας Κοσμοσώτηρας, το καθολικό ομώνυμης Μονής, η οποία ιδρύθηκε από το Σεβαστοκράτορα Ισαάκιο Κομνηνό, γιο του Αλεξίου Α' Κομνηνού. Πρόκειται για ένα υπέροχο μνημείο της Βυζαντινής αρχιτεκτονικής.
Το 1151/52 ο Ισαάκιος Κομνηνός εγκαινιάζει το μοναστηριακό του συγκρότημα και συγγράφει το Τυπικό του. Πρόκειται για κείμενο-μαρτυρία, χάρη στο οποίο γνωρίζουμε το καθεστώς λειτουργίας της μονής, τα περιουσιακά στοιχεία της και τη γενική διαμόρφωση του Κομνήνειου αυτού μοναστικού ιδρύματος. Σώζονται επίσης υπέροχες βυζαντινές τοιχογραφίες του 12ου αιώνα, ανάμεσα στις οποίες ξεχωρίζουν οι 4 μορφές στρατιωτικών Αγίων. Οι τοιχογραφίες αυτές είχαν καλυφθεί από τους Τούρκους με ασβεστοκονίαμα όταν ο Ναός είχε μετατραπεί σε τζαμί το 1357.
Η παρουσία του ένθετου, στο ΝΑ τοίχο, μονοκέφαλου αετού ώθησε κάποιους να υποστηρίξουν ότι ο Ναός είναι Μαυσωλείο και φιλοξενούσε τον τάφο του Ισαάκιου Κομνηνού, όπως άλλωστε αναφέρει το Τυπικό της Μονής και η παράδοση.
Η βίωση του μοναχικού ιδεώδους από τους μοναχούς και η κοινωνική προσφορά της Μονής στους ανθρώπους της περιοχής, καθώς και στους διερχόμενους, ανέδειξε την Ιερά Μονή σε αξιολογότατο μοναστικό κέντρο, από το οποίο παρέμεινε μόνον το «Καθολικό» και μερικά ερείπια των πύργων.
Ο Ισαάκιος στο Τυπικό του ανακήρυσσε την Μονή «ολότελα ελεύθερη, αυτοδέσποτη, ιδιοδέσποτη», χωρίς να υπάγεται σε καμία εξουσία, είτε βασιλική, είτε πατριαρχική, αλλά και χωρίς να ορίζει κανένα Έφορό της απ'τη γενιά του και τους κληρονόμους του. Το μοναστήρι έγινε κοινόβιο και έπρεπε οι μοναχοί να τρώνε σε τράπεζα όλοι μαζί το ίδιο φαγητό, να πίνουν το ίδιο κρασί, να φορούν τα ίδια ρούχα και παπούτσια, χωρίς εξαίρεση ούτε για τον ηγούμενο και μόνο για τους αρρώστους μοναχούς μπορούσε να κανονιστεί μια ιδιαίτερη δίαιτα.